السيد موسى الشبيري الزنجاني
2480
كتاب النكاح ( فارسى )
قيد " من حُجُورِكُمْ " در آيه قيد احتراز نيست و مفهوم ندارد ، حرمت ربيبه مشروط به در حجر بودن نيست اما در اين روايت ، تفصيل داده است و در مورد ربيبهاى كه در حجر نبوده است فرموده " فقد روى انه جايز " دو توجيه براى روايت هست توجيه اول : اينكه حضرت نمىخواهد جواب واقعى مسأله را بدهد ، سؤالات مكتوب كه به دست افراد مختلف مىافتاده است ، در جواب آنها خيلى احتياط مىشد ، كه يك وقت مشكلهاى براى اشخاص پيدا نشود . لذا در روايت مىبينيد كه حضرت تعبير صريح نمىكند ، بلكه مىفرمايد : فقد روى انه جايز ، پس خود روايت شاهد است كه حضرت نمىخواسته جواب بدهد ، پس ما نمىتوانيم از اين روايت استفاده كنيم كه در حجر بودن شرط حرمت ربيبه است با آنكه روايات متعدد ديگر مىگويد ، شرط نيست . و از طرفى در ميان عامّه تفصيل بين حجر و عدم حجر هست ، نتيجه آن كه احتمال تقيه در اين روايت منتفى نيست . توجيه دوم : تعبير روايت چنين است : « و ان لم تكن ربّيت فى حجره و كانت امّها فى غير عياله " ما در او عيال و نانخور شوهر نيست ، يعنى مادر ، شوهر به خانه خودش نياورده است و اين كنايه از اين است كه زن هنوز مدخوله نشده است ، يك مرتبه دختر در دامان شوهر است ، طبعاً مادر هم جزء عيالات شوهر است ، در چنين فرضى متعارفاً به مادر دخول شده ، پس حرام است ازدواج با دختر ، و يك مرتبه دختر در دامان شوهر نيست و مادر او در خانهء پدر خودش زندگى مىكند و قهراً مدخوله نشده است ، خصوصاً در محيطهاى عربى آن موقع كه شخص نمىتوانسته قبل از آوردن همسرش ، به منزل او مباشرت داشته باشد . پس اين روايت هم مىگويد ، اگر مادر مدخوله نيست ، ازدواج با ربيبه جايز است ، كه اين روايت نيز با سائر روايات مطابق مىشود .